EYT Hakkında Beklenen Müjde Geldi! Yargıtay Kararı açıklandı!
1994 yılının Mayıs ayında bir üretim tesisinde işe başlayan M.D. isimli çalışan, 2017 yılının Temmuz ayında tedavi görmek üzere hastaneye başvurduğunda hayatının en zor anlarından birini yaşadı. Uzun yıllar kesintisiz çalıştığını düşünen işçi, sağlık sistemindeki sigorta primlerinin ödenmediğini öğrenince iş sözleşmesini haklı gerekçelerle sonlandırarak hukuki yola başvurdu. İş Mahkemesi'nde dava açan M.D., çalıştığı süre zarfında maaş bordrolarının asgari düzeyde düzenlendiğini ve ödenmemiş işçilik alacaklarının bulunduğunu ifade etti.
Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, yıllık izin ve ödenmeyen maaşları talep eden M.D., yıllarca süren emeğinin karşılığını hukuk vasıtasıyla elde etmeye çalıştı. Davalı işletme ise M.D.'nin işe giriş ve çıkış bildirimleri arasındaki dönemlerde resmi kayıtlara uygun şekilde çalıştığını savundu. İşveren, iş hacminin daralması nedeniyle çalışmanın mevsimsel olduğunu ve 2017 yılında çalışanın kendi isteğiyle işten ayrıldığını belirterek davanın reddini talep etti.
Yerel Mahkeme ve İstinaf Arasındaki Farklı Görüşler
Davayı inceleyen İlk Derece İş Mahkemesi, toplanan deliller ve dinlenen tanık beyanları ışığında M.D.'nin 1995 ile 2017 yılları arasında tam 23 yıl 2 ay boyunca kesintisiz çalıştığı sonucuna vardı. Feshin, çalışanın haklı nedenlerle yapılmış olduğuna kanaat getiren mahkeme; kıdem tazminatı, eksik maaşlar ve izin alacakları yönünden davanın bir kısmının kabulüne karar verdi. Ancak işveren tarafı mahkemenin bu kararını istinaf incelemesine taşıyarak dosyayı Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderdi.
Bölge Adliye Mahkemesi, hizmet süresinin ispatlanmasının çalışanın sorumluluğunda olduğunu ve yazılı belgelerin olmadığında tanık ifadelerine dayanmaları gerektiğini vurguladı. Davacı tanıklarının öz kardeş olması ve belirtilen dönemde birlikte çalışmamış olmaları nedeniyle bu tanık ifadelerini yetersiz bulan istinaf mahkemesi, ilk mahkemenin kararını iptal etti. Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarındaki %100 resmi verilere dayanarak M.D.'nin çalışmasının kesintili olarak 13 yıl 2 ay 25 gün olduğunu kabul eden istinaf dairesi, hesaplamayı bu süre üzerinden yeniden değerlendirdi.
Yargıtay, Akrabalık Bağını Tek Başına Yetersiz Kıldı
İstinaf mahkemesinin kararı üzerine dosya, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi tarafından temyiz incelemesine alındı. Yüksek mahkeme, bilirkişi raporlarını titizlikle inceleyerek ilk derece mahkemesinin M.D.'nin 23 yıl 2 aylık kesintisiz çalışma süresine ilişkin değerlendirmesini uygun buldu. Bununla birlikte bilirkişi raporunda geçen ve yalnızca resmi kayıtlara dayanan 13 yıl 2 ay 25 günlük algı yanlışı olarak değerlendirildi.
Yargıtay incelemesinde, davacının kardeşinin 1989 yılında aynı iş yerinde çırak olarak işe başladığı ve 1993 ile 2006 yılları arasında kesici pozisyonda çalıştığı belirlenmişti. Tanığın, kardeşinin 1994 yılının Nisan veya Mayıs ayında kendi aracılığıyla işe girdiğini belirtmesi, ilk işe giriş tarihini ve kesintisiz çalışma durumunu kanıtlar nitelikte görüldü. Yüksek mahkeme, akrabalık ilişkisi nedeniyle tanık ifadesinin geçersiz sayılmayacağına vurgu yaptı.
Eksik Prim Olan Çalışanlar İçin Hak Arama İmkanları Genişliyor
Karar gerekçesinde, tanığın davalı iş yerindeki hizmet süresi ve çalışma döneminin göz önünde bulundurulması gerektiği ifade edildi. Yargıtay, M.D.'nin 01.05.1994 ile 31.01.2006 tarihlerinde iş yerinde kesintisiz çalıştığını kabul etmenin gerektiğini belirtti. Sonraki dönemler için ise resmi kayıtların esas alınması gerektiğini vurguladı. Bu çerçevede Bölge Adliye Mahkemesi'nin kararı oy birliğiyle bozuldu.
Alınan bu oybirliğiyle karar, geçmişte sigortasız çalıştırılan ve emeklilik hakkını az sayıda günle yitiren çalışanlar açısından oldukça önemli bir gelişme olarak değerlendirilmektedir. Emsal niteliğindeki bu hüküm, Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarında yer almayan ancak tanık ifadeleriyle desteklenen çalışma sürelerinin tespit edilmesini kolaylaştıracaktır. Yargıtay, akrabalık ilişkisini tanıklığı geçersiz kılan bir etken olmaktan çıkararak hak arayan emeklilik adaylarına güçlü bir hukuki destek sağlamış oldu.
